علت زلزله تبریز
علت زلزله تبریز حرکت گسل غرب رشته کوه های تالش
پدر زلزله شناسی ایران ، علت زمین لرزه های آذربایجان شرقی را ، حرکت گسل غرب رشته کوه های تالش دانست .
پروفسور عکاشه : حرکت زلـزله از اهر به سمت مشگین شهر و دامنه های کوه سبلان بوده است .
پدر زلزله شناسی ایران و استاد دانشگاه تهران، وقـوع زلزلـه را در 32 کیلومتری جنوب غربی اهر ، 48 کیلومتری شمالغرب تبریز و 125 کیلومتری اردبیل اعلام کرد .
وی افزود: در این زلزله دو گسل اصلی منطقه فعال شد و باید توجه داشت آن منطقه آبستن حوادث طبیعی به خصوص زلزله است. با وقوع زلزله اصلی تا مدتی گسل دچار شکستگی می شود که این موضوعی طبیعی است. عمق کم این زلزله نیز در میزان خسارت و تلفات آن موثر بود.
پدر علم زلزله شناسی ادامه داد: روستاهای ایران در برابر زلزله های بالای پنج ریشتر آسیب پذیر هستند و در صورتی که این زلزله شب رخ می داد چند هزار نفر کشته می شدند.با توجه به قدرت این زلزله تا حدود سه ماه دیگر اهالی این مناطق با پس لرزه روبرو خواهند بود.اهالی باید بیشتر مراقب سازه های صدمه دیده باشند.
عکاشه با اشاره به اینکه این پس لرزه ها گسل های دیگر را فعال نمی کند، خاطر نشان کرد: موضوع مهم در آن منطقه گسل تبریز است. این گسل در صورت فعال شدن زلزله بالای 7 ریشتر همراه خواهد داشت و با فاجعه ای بزرگ روبرو خواهیم شد. تبریز 300 سال قبل به دلیل فعالیت این گسل یک بار با خاک یکسان کرد و قبل از وقوع فاجعه ای دیگر باید با مقاوم سازی خانه ها پیشگیری کرد.
گسل آستارا
مرز پوستة اقيانوسي خزر با كوههاي تالش بوده و يك گسل شمالي جنوبي است . گسل آستارا از حدود شهر رشت شروع شده و از كنار شهر آستارا گذشته و تا ماكو ادامه دارد . اين گسل واحدهاي پركامبرين را تحت تاثير دگرشكلي و دگرريختي قرار داده است . قديمي ترين فعاليت اين گسل مربوط به پركامبرين و در طول دورانهاي زمين شناسي فعاليت داشته است . سازوكار فعلي اين گسل راستالغز راستگرد معكوس است . مطالعات اخير نشان داده كه در طول دوران فعاليت ، سازوكار گسل تغيير كرده است . بر پاية يك ايده درياي خزر يك تالاب پشت كماني است ، طوريكه در فرورانش پوسته اقيانوسي ( سوآن - آكه را - قره داغ ) كه موجب پيوستن قفقاز به ورقة توران شده ، تالاب پشت كماني خزر با نيروهاي كششي حاكم تشكيل شده و گسلة آستارا در آن دورة زماني بصورت يك گسلة نرمال در اثر كشش پوسته فعاليت داشته است .
گسل آستارا (تالش)
اين گسل با طول 1400 کيلومتر، از ناحيه قفقاز تا آستارا کشيده شده است. اين گسل با روند شمالي-جنوبي در خاور آذربايجان و بخش باختري درياچه خزر قرار دارد. عملکرد اين گسل به صورت معکوس بوده و سبب افت زياد در ارتفاعات تالش و درياي خزر گرديده است؛ به طوري که سنگ هاي پالئوزوئيک را در کنار سنگ هاي جوان قرار مي دهد. فرو افتادگي درياي خزر در سمت خاور گسل آستارا، حاصل عملکرد اين گسل مي باشد. با توجه به وجود پي سنگ دگرگوني در حاشيه باختري گسل آستارا، اين طور به ذهن مي رسد که گسل مزبور از پرکامبرين فعاليت خود را آغاز نموده است. اين گسل توان لرزهاي دارد و در زمينلرزههاي 1978 و 1953 قفقاز، سازوكار فشاري داشته است.
گردآورنده: ماهره نصرتی قلعه بین از منطقه 18